Cyberbezpieczne wodociągi – Gmina Radwanice pozyskała środki na wzmocnienie bezpieczeństwa infrastruktury wodnej

Bezpieczeństwo dostaw wody to jeden z kluczowych elementów funkcjonowania każdej gminy. W dobie cyfryzacji i rosnącej liczby zagrożeń w cyberprzestrzeni ochrona infrastruktury wodociągowej nie ogranicza się już tylko do fizycznych instalacji i urządzeń. 

Coraz większą rolę odgrywają systemy informatyczne sterujące procesami uzdatniania wody, monitorujące sieci wodociągowe czy zarządzające pracą przepompowni. Dlatego Gminna Spółka Komunalna Radwanice sp. z o.o. podjęła działania, których celem jest znaczące zwiększenie bezpieczeństwa cyfrowego całego systemu wodociągowego. Dzięki skutecznie przygotowanemu wnioskowi spółka pozyskała środki z programu grantowego realizowanego w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności. 
    
Projekt pod nazwą „Cyberbezpieczne wodociągi – Gminna Spółka Komunalna Radwanice sp. z o.o.” zakłada kompleksowe wzmocnienie cyberbezpieczeństwa infrastruktury wodociągowej obsługującej mieszkańców gminy Radwanice. Realizacja przedsięwzięcia zaplanowana została w pierwszej połowie 2026 roku i obejmuje szereg działań organizacyjnych, technicznych oraz szkoleniowych. 

Gminna Spółka Komunalna Radwanice zarządza rozbudowaną siecią infrastruktury wodno-kanalizacyjnej. W jej skład wchodzą między innymi oczyszczalnie ścieków, stacje uzdatniania wody, przepompownie oraz inne obiekty odpowiedzialne za prawidłowe funkcjonowanie systemu wodociągowego. Łącznie jest to 56 lokalizacji infrastruktury krytycznej, które muszą działać niezawodnie przez całą dobę. 

Dotychczas stosowane rozwiązania informatyczne zapewniały jedynie podstawowy poziom ochrony systemów. Rozwój technologii oraz zmieniające się przepisy dotyczące cyberbezpieczeństwa powodują jednak konieczność wprowadzenia nowoczesnych zabezpieczeń. W szczególności dotyczy to systemów sterowania procesami technologicznymi, które odpowiadają za uzdatnianie i dystrybucję wody. Cyberataki na infrastrukturę komunalną nie są dziś wyłącznie hipotetycznym zagrożeniem – w ostatnich latach odnotowano liczne przypadki prób ingerencji w systemy zarządzania wodociągami w różnych krajach. Właśnie dlatego tak ważne jest wprowadzanie rozwiązań zapobiegających podobnym incydentom.

Pozyskane środki pozwolą na wdrożenie nowoczesnego systemu cyberbezpieczeństwa obejmującego zarówno infrastrukturę informatyczną (IT), jak i systemy sterowania przemysłowego (OT), które zarządzają procesami technologicznymi w wodociągach.
Projekt zakłada działania w czterech głównych obszarach:. 

1. Obszar organizacyjny
Pierwszym krokiem będzie wprowadzenie nowoczesnych standardów zarządzania bezpieczeństwem informacji. W spółce zostanie wdrożony System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji zgodny z międzynarodową normą ISO 27001 oraz System Zarządzania Ciągłością Działania zgodny z normą ISO 22301. Oznacza to stworzenie procedur reagowania na zagrożenia, planów działania w sytuacjach kryzysowych oraz zasad ochrony danych i systemów informatycznych.
Wdrożenie tych standardów pozwoli nie tylko podnieść poziom bezpieczeństwa, ale również uporządkować procesy związane z zarządzaniem ryzykiem oraz reagowaniem na ewentualne incydenty.

2. Obszar kompetencyjny – szkolenia pracowników
Bardzo ważnym elementem projektu jest podniesienie kompetencji pracowników. Nawet najlepsze systemy technologiczne nie będą skuteczne bez odpowiednio przygotowanego personelu. 

W ramach projektu zaplanowano program szkoleń dla pracowników spółki, obejmujący zarówno podstawową wiedzę o cyberzagrożeniach, jak i specjalistyczne szkolenia dla kadry technicznej i zarządzającej. Łącznie z nowych kompetencji skorzysta około 20 osób zatrudnionych w przedsiębiorstwie.

Szkolenia będą prowadzone w formie kursów e-learningowych oraz warsztatów praktycznych. Dzięki nim pracownicy nauczą się m.in. rozpoznawania potencjalnych zagrożeń, reagowania na incydenty oraz prawidłowej obsługi wdrażanych systemów bezpieczeństwa.

3. Modernizacja infrastruktury informatycznej
Kolejnym elementem projektu jest rozbudowa infrastruktury informatycznej odpowiedzialnej za ochronę systemów spółki. W ramach inwestycji zostaną wdrożone nowoczesne urządzenia zabezpieczające sieć komputerową przed nieautoryzowanym dostępem oraz atakami z zewnątrz.

Powstanie centralny system monitorowania zdarzeń w sieci informatycznej, który pozwoli na bieżąco analizować potencjalne zagrożenia i szybko reagować na nieprawidłowości. Wdrożone zostaną również rozwiązania umożliwiające tworzenie kopii zapasowych danych oraz ich szybkie odtwarzanie w razie awarii.

Nowe systemy pozwolą także na lepszą kontrolę dostępu do zasobów informatycznych oraz zwiększą bezpieczeństwo komunikacji między poszczególnymi elementami infrastruktury.

4. Zabezpieczenie systemów 
sterowania technologicznego
Szczególną uwagę poświęcono systemom odpowiedzialnym za sterowanie procesami technologicznymi w wodociągach. To właśnie one kontrolują pracę pomp, urządzeń uzdatniania wody czy przepompowni.
W ramach projektu zostaną przeprowadzone specjalistyczne testy bezpieczeństwa tych systemów. Zostanie również wdrożony system monitorowania sieci przemysłowych oraz urządzenia umożliwiające analizę ruchu w systemach sterowania.
Dodatkowo w kluczowych lokalizacjach pojawią się nowe urządzenia zapewniające ciągłość zasilania, takie jak agregaty prądotwórcze oraz systemy zasilania awaryjnego UPS. Dzięki temu infrastruktura będzie mogła funkcjonować nawet w przypadku przerw w dostawie energii.

Korzyści dla mieszkańców
Realizacja projektu przyniesie wymierne korzyści przede wszystkim mieszkańcom gminy Radwanice. Najważniejszą z nich jest zwiększenie bezpieczeństwa i stabilności dostaw wody.Nowoczesne systemy monitorowania i zabezpieczeń pozwolą na szybsze wykrywanie potencjalnych zagrożeń oraz skuteczne reagowanie na nie. Dzięki temu ryzyko zakłóceń w funkcjonowaniu infrastruktury wodociągowej zostanie znacząco ograniczone.

Projekt przyczyni się również do zwiększenia odporności przedsiębiorstwa na różnego rodzaju awarie czy próby cyberataków. W efekcie mieszkańcy będą mogli korzystać z usług wodociągowych jeszcze bardziej niezawodnych i bezpiecznych.

Pozyskanie środków na realizację projektu jest ważnym krokiem w kierunku dalszej modernizacji infrastruktury komunalnej w gminie Radwanice. Dzięki wsparciu zewnętrznemu możliwe będzie jednoczesne wdrożenie kompleksowych rozwiązań technologicznych, które w innym przypadku musiałyby być realizowane etapami przez wiele lat.
Wdrożenie nowoczesnych systemów cyberbezpieczeństwa zwiększy również wiarygodność spółki jako operatora infrastruktury krytycznej oraz pozwoli spełnić rosnące wymagania regulacyjne dotyczące ochrony systemów informatycznych.

Realizacja projektu „Cyberbezpieczne wodociągi” to przykład skutecznego wykorzystania dostępnych programów wsparcia na rzecz poprawy jakości usług publicznych. To inwestycja, która w długiej perspektywie przełoży się na bezpieczeństwo mieszkańców oraz stabilne funkcjonowanie infrastruktury wodociągowej w naszej gminie.